โรค Reye คืออะไร? อาการ สาเหตุ การรักษา และวิธีป้องกันที่ควรรู้

ภาพรวมของ โรค Reye

โรค Reye คือภาวะผิดปกติร้ายแรงที่ส่งผลกระทบต่อสมองและตับเป็นหลัก โดยมักพบในเด็กและวัยรุ่นที่กำลังฟื้นตัวจากโรคติดเชื้อไวรัสเฉียบพลัน เช่น ไข้หวัดใหญ่ หรือ อีสุกอีใส แม้เป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อยนัก แต่ก็มีความอันตรายถึงชีวิตสูงมาก

• กลุ่มอาการ Reye แบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลัก ได้แก่ ภาวะสมองอักเสบเฉียบพลัน และภาวะไขมันสะสมผิดปกติในอวัยวะต่างๆ เช่น สมอง ไต หัวใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ตับ ภาวะนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะทำให้เด็กเสียชีวิตได้

• ยา แอสไพริน เป็นยาชนิดหนึ่งที่เชื่อว่ามีความเชื่อมโยงกับการเกิดโรค Reye ยานี้มีสรรพคุณลดไข้ แก้ปวด และมีการใช้กันอย่างแพร่หลายมานาน จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อให้เด็กใช้ยาชนิดนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไม่ควรใช้แอสไพรินในเด็กที่กำลังฟื้นตัวจากโรคอีสุกอีใสหรือไข้หวัดใหญ่

สาเหตุของ โรค Reye

• สาเหตุที่แท้จริงของการเกิดโรค Reye ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่มีปัจจัยบางอย่างที่เชื่อว่ามีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาของโรคนี้

• ยาแอสไพรินถูกมองว่าเป็นปัจจัยกระตุ้นหลักของกลุ่มอาการ Reye เมื่อมีการใช้ยาชนิดนี้หลังจากเด็กติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่ทำให้เกิดไข้หวัดใหญ่และอีสุกอีใส

• นอกจากนี้ การสัมผัสกับสารพิษบางชนิด เช่น ยาฆ่าแมลง ยาปราบวัชพืช และสี อาจมีส่วนในการก่อให้เกิดภาวะนี้ด้วย

อาการของ Reye

กลุ่มอาการ Reye มักเกิดขึ้นในช่วงที่เด็กกำลังฟื้นตัวจากโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่และอีสุกอีใส อาการของโรคนี้มักจะปรากฏขึ้นหลังจากติดเชื้อไวรัสไปแล้วประมาณ 3-7 วัน และอาการจะพัฒนาขึ้นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงจนถึง 1-2 วัน

อาการเริ่มต้นของภาวะนี้ ได้แก่:

• คลื่นไส้ อาเจียนอย่างกะทันหัน

• อ่อนเพลีย ขาดความสนใจในสิ่งต่างๆ

• มีพฤติกรรมผิดปกติ เช่น หงุดหงิด เปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพ พูดติดอ่าง

• ง่วงซึมง่าย

เมื่อตับและสมองได้รับความเสียหายอย่างรุนแรง อาจปรากฏอาการดังต่อไปนี้:

• ตับโต

• ภาวะความผิดปกติของสมดุลน้ำและอิเล็กโทรไลต์ ความดันโลหิตต่ำ

• เด็กไม่สามารถจดจำคนในครอบครัวหรือเพื่อนได้ ไม่สามารถตอบคำถามง่ายๆ ได้

• หายใจเร็วและแรง

• มีพฤติกรรมรุนแรง

• ชัก

• หมดสติ

Reye ติดต่อได้หรือไม่?

กลุ่มอาการ Reye ไม่สามารถติดต่อจากเด็กคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่งได้

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิด Reye

ปัจจัยเสี่ยงที่นำไปสู่การเกิดโรค Reye ได้แก่:

• การใช้ยาแอสไพรินเพื่อรักษาการติดเชื้อไวรัสในโรคไข้หวัดใหญ่, อีสุกอีใส หรือการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน

• มีความผิดปกติพื้นฐานในกระบวนการเมแทบอลิซึมของกรดไขมัน (fatty acid oxidation disorder)

การป้องกัน Reye

เพื่อป้องกันกลุ่มอาการ Reye ควรปฏิบัติตามมาตรการดังต่อไปนี้:

• เนื่องจากแอสไพรินเป็นหนึ่งในปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาของโรค Reye จึงควรให้เด็กใช้ยาชนิดนี้เมื่อมีข้อบ่งชี้จากแพทย์เท่านั้น

• สำหรับเด็กที่ติดเชื้อไวรัสในโรคทางเดินหายใจส่วนบน, อีสุกอีใส, ไข้หวัดใหญ่ ฯลฯ ควรงดใช้แอสไพรินโดยเด็ดขาด และควรใช้ยาอื่นเพื่อลดไข้และบรรเทาอาการปวดแทน เช่น พาราเซตามอล (acetaminophen), ไอบูโพรเฟน (ibuprofen) หรือ นาพรอกเซน โซเดียม (naproxen sodium)

• เมื่อให้เด็กใช้ยา ควรสังเกตผลิตภัณฑ์บางชนิดที่มีส่วนผสมของแอสไพริน เช่น Alka-Seltzer, Acetylsalicylic acid, Acetylsalicylate, Salicylic acid, Salicylate

วิธีการวินิจฉัย Reye

ในการวินิจฉัยกลุ่มอาการ Reye อย่างแม่นยำ นอกจากการซักประวัติและตรวจร่างกายแล้ว ยังจำเป็นต้องมีการตรวจทางห้องปฏิบัติการและทางรังสีเพิ่มเติมเพื่อยืนยันการวินิจฉัย:

• การตรวจเคมีในเลือด

• การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) หรือการสร้างภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI): เพื่อหาสาเหตุของอาการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในผู้ป่วย

• การตรวจชิ้นเนื้อตับ: เพื่อแยกแยะภาวะอื่นๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อตับ

• การตรวจชิ้นเนื้อผิวหนัง: วิธีการนี้ใช้เพื่อตรวจสอบความผิดปกติในกระบวนการเมแทบอลิซึมของกรดไขมันหรือความผิดปกติทางเมแทบอลิซึมอื่นๆ

• การเจาะน้ำไขสันหลัง: ช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคกับภาวะอื่นๆ เช่น การติดเชื้อเยื่อหุ้มสมองและไขสันหลัง, การอักเสบหรือการติดเชื้อในสมอง

แนวทางการรักษา Reye

ผู้ป่วยที่ป่วยด้วยReye จะได้รับการติดตามความดันโลหิตและสัญญาณชีพอื่นๆ อย่างใกล้ชิด และจะได้รับการรักษาเฉพาะตามอาการดังนี้:

• การให้สารน้ำกลูโคสและอิเล็กโทรไลต์ทางหลอดเลือดดำ

• การใช้ยาขับปัสสาวะเพื่อลดความดันในกะโหลกศีรษะและเพิ่มการขับน้ำออกทางปัสสาวะ

• การใช้ยากันชักเพื่อป้องกันการเกิดอาการชัก

• การให้ยาป้องกันการตกเลือด

• หากผู้ป่วยมีปัญหาในการหายใจ อาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ

คำถามที่พบบ่อย

Reye พบได้บ่อยแค่ไหน?

Reye เป็นภาวะที่พบได้ไม่บ่อยนัก แต่มีความอันตรายและร้ายแรงมาก โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและวัยรุ่นที่กำลังฟื้นตัวจากการติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่และอีสุกอีใส

อะไรคือสาเหตุหลักที่กระตุ้นให้เกิดReye?

สาเหตุหลักที่เชื่อกันว่าเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดกลุ่มอาการ Reye คือการใช้ยาแอสไพรินในเด็กที่กำลังป่วยหรือฟื้นตัวจากโรคติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่และอีสุกอีใส นอกจากนี้ การสัมผัสสารพิษบางชนิดก็อาจมีส่วนเกี่ยวข้องด้วย

ผู้ใหญ่สามารถเป็นReye ได้หรือไม่?

กลุ่มอาการ Reye มักพบในเด็กและวัยรุ่นเป็นหลัก แม้ว่าในผู้ใหญ่จะพบได้น้อยมาก แต่ก็มีรายงานการเกิดโรคนี้ในทุกช่วงอายุ อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงและความรุนแรงมักจะสูงกว่าในกลุ่มเด็กเล็ก

บทความที่เกี่ยวข้อง

RSV คืออะไร? อาการและการป้องกันปอดอักเสบในเด็กที่พ่อแม่ควรรู้3 สิงหาคม 2026 ปวดหัวข้างขวา เกิดจากอะไร? ควรรักษากับแพทย์สาขาไหน3 สิงหาคม 2026 ผื่นผิวหนัง 11 สาเหตุ: รู้ทันอาการที่พบบ่อย28 กรกฎาคม 2026 วิธีรักษาโรคกรดไหลย้อนที่บ้าน: 5 เคล็ดลับลดอาการแสบร้อน28 กรกฎาคม 2026

เครื่องมือสุขภาพ

คำนวณ BMI